Native Instruments staat al jaren aan de top in de digitale dj wereld met hun Traktor Software. Zeker in Europa is Traktor van NI het meest gebruikt onder de (digitale) DJ’s, hoewel Serato tegenwoordig ook flink aan populariteit aan het winnen is. Veel DJ’s houden van de ‘no-nonsense’ aanpak van Serato en ook hun samenwerking met Ableton (The Bridge) kon op veel belangstelling rekenen.

Remix Decks

Een paar maanden geleden kwam Native Instruments met hun antwoord op Serato: de Remix Decks in Traktor Pro 2.5. In plaats van 4 samples per deck naar 4 x 4 samples per deck. En dat ook weer keer vier. Dat wil dus zeggen dat je per deck met 64 samples of one-shots aan de gang kunt. Daarnaast is het zelfs mogelijk om per ‘cell’ een volledige track in te laden. Mocht je met Maschine werken, dan kan je ook direct vanuit Maschine loops (bijvoorbeeld een group pattern) naar een Remix Deck cell slepen. Vanaf nu zal ik het steeds over een sample hebben, om niet steeds alle verschillende soorten files te hoeven noemen die in een Remix Deck kunnen.

Het moge duidelijk zijn dat dit alles een hoop mogelijkheden biedt en Native Instruments zou zichzelf niet zijn als ze niet ook met een nieuwe controller hiervoor zouden komen; zie hier de Traktor Kontrol F1. Een dedicated dj midi controller speciaal ontwikkeld voor de Remix Decks. Sterker nog, op dit moment is het de enige controller die volledige controle over de Remix Decks geeft. De Kontrol F1 zit in dezelfde solide behuizing als we gewend zijn van de Kontrol X1. Je kan hiervoor dus dezelfde tas en decksaver gebruiker.

Ik heb deze controller nu een tijdje uitgeprobeerd en zal je hier mijn bevindingen over geven. Ik probeer het een en ander kort en bondig te houden, wat soms erg lastig is bij zo’n uitgebreide controller en software combinatie. Mocht iets niet duidelijk zijn, dan kan je altijd reageren met een vraag, in de comments, natuurlijk.

De Remix Decks

De Remix Decks kunnen een ongelooflijke hoeveelheid info bevatten, die op je scherm lastig overzichtelijk te maken is. Je heb continue 16 samples tot je beschikking verdeeld over 4 kanalen. Elk kanaal heeft zijn eigen volume regeling en filter (low-pass/high-pass). Dan kan je ook nog tussen 4 verschillende banken van 16 samples wisselen en zelfs per sample nog het een en ander aan functies aan en uit zetten. Op zich kan je dit alles redelijk zien op je scherm, maar de Kontrol F1 biedt je hier wel een flink stuk overzichtelijkheid. Om de hoeveelheid functies overzichtelijk te maken, bestaat de dj controller uit een aantal duidelijke onderdelen. Een shift-knop zorgt ervoor dat functies die je wat minder vaak gebruikt wel beschikbaar zijn.

Mixer: Je kan van alle vier de kanalen per Remix Deck de volumes en filters apart van elkaar gebruiken door middel van 4 faders en 4 rotaries. Met de Shift knop ingedrukt kan je de Gain van een afzonderlijke sample aanpassen, wanneer blijkt dat deze wat harder of zachter moet kunnen.

Functieknoppen: Met de functieknoppen heb je direct toegang tot functies die gelden voor het volledige Remix Deck, zoals Browse, Sync en Quantize. Daarnaast heb je ook functies die gelden voor aparte cellen, zoals Capture, Size en Reverse. Met de Shift knop ingedrukt heb je voor elke functieknop weer een aparte functie die je vooral tijdens het voorbereiden van je set zal gebruiken. Denk hierbij aan functies als het Editten van de kleur, snelheid of plek van een sample.

Pads: Met de pads heb je continue 16 samples tot je beschikking, 4 per kanaal. Door middel van de Browse draaiknop wissel je tussen de vier verschillende banken. Door middel van kleuren kan je veel informatie van de Pads halen. Zo kan je bepaalde samples bepaalde kleuren geven (bijvoorbeeld alles wat met een beat te maken heeft blauw). Daarnaast krijgen de Pads bij verschillende functieknoppen verschillende kleuren. Als je bijvoorbeeld in de Playtype Mode zit, zijn alle samples die loopen groen en de one-shots zijn blauw. Als je dit wilt aanpassen hoe je alleen maar op de Pad van een bepaalde sample te drukken. Wanneer je de Shift knop ingedrukt houdt, zie je op de Pads per kanaal of de volgende functies aan of uit staan: Keylock, FX, Monitor en Punch. Uiteraard kan je weer drukken op een Pad om een functie aan of uit te zetten.

Scherm: Een klein schermpje geeft je zeer summiere, maar toch handige, info over de verschillende functies die je gebruikt. Wanneer je bijvoorbeeld de functie Edit gebruikt kan je met de Browse draaiknop kiezen tussen Copy Paste, Cut Paste, Offset of Nudge. Deze functies worden dan met afkortingen weer gegeven in het schermpje met CP, Ct, OF of nU.

Het gebruik

Het gebruik van de Kontrol F1 vond ik zelf tweeledig. Aan de ene kant kan je heel snel geweldig aan de slag met demo Remix Sets die je gratis kunt downloaden. Aan de andere kant vraagt de Kontrol F1 heel veel van je eigen creativiteit als je hem volledig wilt gebruiken. Hierbij kan je ervan uit gaan dat je niet zomaar even alle functies in één keer door hebt. Zoals we gewend zijn van Native Instruments wordt er geen duidelijke handleiding op papier mee geleverd. Gelukkig hebben ze wel weer een paar duidelijke tutorial videos gemaakt, waarbij je (net zoals met de Maschine) de meeste functies wel voorbij ziet komen.

Voorbereiden

De Remix Decks hebben een groot voordeel ten opzichte van de oude Sample Decks. Je kan namelijk in één keer een volledige Remix Set inladen. Je hoeft dus niet per cell apart een sample in te laden. Hierdoor kan je zeer snel met verschillende sets aan de slag. Ook bij het maken of aanpassen van een set is het fijn om te weten dat je de volgende keer gewoon verder kunt gaan, zonder dat je hoeft te onthouden wat ook alweer bij elkaar paste. Ik merkte zelf wel dat ik soms bij het capturen of inladen van een nieuwe sample, deze per ongeluk over een bestaande heen zette. Voor zover ik kan vinden is er geen undo functie, dus dit is wel iets waar je op moet letten.

Het copy-pasten of verplaatsten van een sample is overigens erg handig gedaan, waardoor je (mits je goed op let) erg snel verschillende configuraties kunt maken van je samples. Je kan instellen of je aanpassingen vanzelf wilt opslaan, of dat je dat handmatig doet. Ik kies dan het liefst voor het tweede, want dan kan je toch altijd terug als je iets verkeerds hebt gedaan. Tip: Wanneer je de naam van de Remix Set verandert en je slaat hem weer op, dan maakt Traktor automatisch een nieuwe Remix Set aan, zonder de oude aan te passen. Opslaan doe je snel door op Shift en de Browse draaiknop te drukken.

Post-Fader Effecten

Het gebruik van effecten kan je zeer leuk toepassen bij de Remix Decks, waarbij je makkelijk de verschillende kanalen kunt toewijzen aan het effect. Hierdoor kan je kiezen of je een effect over het hele Remix Deck wilt hebben of over één of meerdere kanalen die je zelf toewijst. Hierdoor kan je bijvoorbeeld een delay over alleen je hoge tonen gebruiken, zonder dat de lage tonen er voor zorgen dat je het rood in schiet.

Wat ik ook erg gaaf vind, is dat de effecten post-fader zijn, waardoor je een Delay bijvoorbeeld door kunt laten lopen, terwijl je de fader (op de F1) wel naar beneden hebt gehaald. Dit is een functie die ik altijd al mis binnen Traktor, terwijl het klaarblijkelijk wel gewoon mogelijk is. Zeker met het in- en uitmixen kan je leuke truukjes uithalen door steeds de fader even omhoog te gooien om zo alleen de ‘echo’ te laten horen.

Meerdere Remix Decks bedienen

Het is mogelijk om meerdere Remix Decks met één Kontrol F1 te bedienen. Wanneer je shift ingedrukt houdt en aan de Browse draaiknop draait kan je switchen tussen de beschikbare Remix Decks. Vier pads gaan geel branden: linksboven voor Deck A, Rechtsboven voor Deck B en onder hetzelfde voor Deck’s C en D. Uiteraard moet zo’n deck dan wel ingesteld zijn als Remix Deck.

Het gebruik van meerdere Decks met één Kontrol F1 gaat verbazingwekkend makkelijk, hoewel er wel een groot nadeel aan zit naar mijn mening. De volume faders en filter knoppen werken met ‘Hard Takeover’. Dat wil zeggen dat de software de stand van de knop direct overneemt. Dus als je bij een Remix Deck in de software alle volume faders omlaag hebt en je komt aan een fader op de controller die omhoog staat, dan gaat de fader in de software ook gelijk omhoog. Een ‘Soft-Takeover’ optie hierin zou erg prettig zijn, want dan kan je de hardware fader eerst in de juiste stand zetten, zonder dat er iets gebeurd in de software.

Midi Mode

De Kontrol F1 is ook als gewone midi controller te gebruiken door op Shift en de Browse knop te drukken. Met een handige overlay heb je dan veel gebruikte functies voor gewone decks in Traktor. Dit werkt vooral prettig voor Tijdcode systemen, dus als je twee decks volledig zult willen bedienen zal je zelf een mapping aan moeten maken. Neem hiervoor zeker een kijkje bij de Traktor Bible website voor handige tips en tricks hierover. Naar mijn mening is hier een hele goede mapping op te maken om met twee decks te draaien op een externe mixer.

Wat ik jammer vond bij het mappen van het een of ander, is dat je zelf modifiers moet maken als je de shift knop wilt gebruiken. Bij de Kontrol S4 geeft een button gewoon een andere code als je shift ingedrukt hebt, waardoor je makkelijker dubbele functies kan mappen.

Conclusie

Is de Traktor Kontrol F1 €249 Euro waard? Iedereen moet dat natuurlijk voor zichzelf bepalen, maar ik vind zeker van wel. Deze controller is ongelooflijk goed geïntegreerd met de Remix Decks (en Traktor), waardoor je daar snel mee aan de slag kunt. De basisfuncties zijn altijd beschikbaar en door middel van de pads, faders en filter knoppen kan je heel expressief aan de slag. Functies die je minder vaak gebruikt, maar toch belangrijk zijn, zitten ook allemaal op de controller, waardoor je een mooie totaaloplossing krijgt. Ik hoop wel dat NI wat meer edit functies in de Preferences voor de F1 gaat vrijgeven. Vooral het ontbreken van een Soft-Takeover functie op dit moment vind ik een gemiste kans.

Deze controller zal zeker niet voor iedereen weggelegd zijn. Als jij lekker plaatjes wilt draaien en af en toe een sample wilt gebruiken heb je aan alleen een Kontrol S4, S2 of vergelijkbare controller waarschijnlijk wel genoeg. Dit is een controller voor de digitale dj die graag verder kijkt dan de traditionele manier van het dj-en. Wil jij dus verder dan dat gaan en heb je aan cue-points en wat loopjes niet genoeg? Dan is dit een topaanvulling voor je dj set. Zeker wanneer je zelf muziek maakt kan je met deze controller een hoop aan jouw performance toe voegen, zonder dat je daar extra software voor hoeft te draaien.